9 Ağustos 2017 Çarşamba

Ayak mantarı nasıl bulaşır?


Ayak Mantarı



saglikicin.org olarak ayak mantarı  '' Tinea pedis '' ile ilgili sizler için bir makale hazırladık; ayaklarda hem koku hem de rahatsızlığa sebep olan ayak mantarı hakkında elimzden geldiği kadar sizi bilgilendireceğiz. Ayak Mantarı          '' athlete's foot  '' Tıp Dilinde '' Tinea pedis '' olarak adlandırılır.

 Ayak mantarı insanların hayatlarında bir kez bile olsa karşılaştıklarında sıkıntıya sebep olabilen bir durumdur. Ayak mantarına neden olan mantarlara herkes maruz kalabilir. Daha çok erişkin ve ergenlik çağındaki erkeklerde görülür, kadınlarda ve 12 yaşından küçük çocuklarda ise daha nadirdir. Ayak mantarı kolaylıkla tedavi edilebilmesine rağmen başarılı bir tedaviden sonra bile tekrar nüks edebilir. Ayak Mantarı rahatsızlığına sebep olan olan mikrop, mantar adı verilen ufak bitki benzeri organizmalardır. Mantar en iyi karanlık, nemli ve ılık ortamlarda büyür. Ancak niçin bazı insanlarda geliştiği bilinmemektedir. Yıkama sonrası kurutulmayan ayak, sıkı çorap ve ayakkabılar, ılık iklim nemli bir ortam oluşturarak mantarların çoğalmasını sağlar. Bu rahatsızlıktan muzdarip olanların kişisel kullanım eşyalarının güncel temizliğine dikkat etmeleri ile birlikte, kendilerine ait olan bu eşyaların bir başkası tarafınca kullanılmasına mani olmalarıda rahatsızlığın yayılmasını engelleme hususunda oldukça önemli bir konudur. Satın aldıkları eşyaları kullanmadan önce mutlaka gerekli koşullarda yıkamaları aynı zamanda kendi ayak ölçülerine uygun ayakkabı üreten firmaları, ayakkabı alımında tercih etmeleri de bir o kadar önem arz eden bir konudur.



Mantar Hastalığı Nasıl Bulaşır 


Mantar hastalığının bulaşması genellikle terlik, çorap, ayakkabı, havlu gibi ortak kullanılan eşyalardan veya banyo, küvet, plaj, hamam ve benzeri ortak zeminlerden kaynaklıdır. Genellikle çok bulaşıcı olduğuna inanılır. Ancak aynı evi paylaşan insanlarda bile bulaş durumu görülmez. ayak mantarı ayaklarda kaşıntıya sebep olur. Tedavisinde krem ve spreyler kullanılır. Ciddi rahatsızlıklarda ağızdan hap tedavisi yapılır. Bazı vakalar tedaviye direnç gösterebilir.

Mantar Hastalığı Türleri 


Mantar türleri değişiklik gösterse bile tedavide önemli bir değişiklik yoktur.

Tinea pedis (Ayak Mantarı): Genellikle ayak parmaklarını tutan mantar hastalığıdır. Beyazlaşma,deride soyulma ve kaşıntı genel belirtileridir. Daha ilerlemiş durumlarda enfeksiyon görülebilir. Ayak mantarlarına dermatofit ya da candida denilen maya mantarı neden olabilir. Hasta durumuna bakılırsa diğer aile üyelerinde de benzer durumla karşılaşma olasılığı yüksektir. Genellikle insandan insana aynı terlik, çorap, ayakkabının giyilmesi ile, hamamlar ya da havuz gibi mekanlardan ya da askerlik süresinde uzun süre bot giyimi sırasında oluşabilir.

Tinea korporis: Vücudun her bölgesinde meydana gelen mantar çeşitidir. Vücutta mantar bir alandan kızarıklık,pullanma kaşıntı yakınmasıyla başlayıp çevreye doğru bir halka şeklinde yayılır. En sık kasıklar ve eller tutulur. Erkeklerde en fazla kasık, kadınlarda ise nemli bir bölge oluşturan göğüs altlarında görülmektedir. Kadınlarda göğüs altları ve çocuklarda bez bölgesinde candida dediğimiz maya mantarı sıklıkla etkendir.

Tinea kapitis (Saç Kıran): Kafa derisi yada saçları tutan mantar enfeksiyonudur. Özellikle çocuklarda görülür. İnsandan insana bulaşan tiplerinde genellikle saçların döküldüğü bir alan ve bu alanda hafif kızarıklık, pullanma oluşur. Saç dökülmesine sebep olduğu için ciddi bir sorundur ve hemen müdahale edilmelidir. Hayvanlardan bulaşan tinea kapitiste iltihaplanma çok fazladır. Kızarıklık belirgindir.

Onikomikoz: Tırnaklarda meydana gelen mantar hastalığıdır. Özellikle ayak tırnaklarında birinde yada hepsinde tırnak altında kalınlaşma, renk değişimi ya da çürük ağaç gibi tırnakta çabuk kopmalar olabilir. El tırnakları daha az oranda tutulur. Ayak tırnaklarının tutulumu genellikle ayak mantarına eşlik eder. Bu enfeksiyonda da başkasının kullandığı terlik, ayakkabı ya da hamam, havuz,askerlik gibi ortamlar ya da çıplak ayakla dolaşma suçlanabilir. Unutmayın ki tırnak mantarı tedavisi oldukça zor bir hastalıktır ve tırnak mantarı için ilaçlar uzun vadede çözüm sunar hatta çoğu zaman sunmaz.

Tine barbae: Yeni doğan bebeklerde ağız bölgesinde pamukçuk türü mantarlara verilen isimdir. Pamukçuk tedavisinde en basit yöntemlerden bir tanesi ılık suda hazırlanmış karbonat çözeltisi pamukla uygulanabilir ancak eğer geçmiyorsa mutlaka doktor-eczacı danışmanlığında bir tedavi belirlenmelidir.

Mantar Hastalıklarının Tedavisi




Mantar hastalıklarında öncelikle mantara sebep olan şeyin tespiti gereklidir. Bölgenin nemden arındırılması amacıyla iyice kurulanması ve pudra kullanılması etkili olabilir. Ayrıca ayakkabı, terlik, havlu, iç çamaşırı, tırnak makası gibi kişiye özel ürünlerin temizliği oldukça önemlidir. Ayrıca bu ürünler kişiye ait olmalı, aynı zamanda kendi ayak ölçülerine uygun ayakkabı üreten firmaları, ayakkabı alımında tercih etmeleri de bir o kadar önemlidir. Kesinlikle ortak kullanımda olmamalıdır. Mantar hastalığının tedavi aşamasında ev hijyeni ve genel hijyen çok önemlidir.

Mantar tedavisinde diğer bir aşama ise antifungal (mantar karşıtı), antimikotik ilaçların kullanımıdır. Bu amaçla topikal -deriden uygulanan- kremler kullanılır ayrıca dirençli mantar hastalıklarında mantarlarında ağız yoluyla alınan tabletler, kapsüller doktor kontrolünde kullanılabilir. Son yıllarda ağız yoluyla alınan mantar ilaçlarında ciddi gelişmeler yaşanmıştır. Avustralya’da, Avrupa’da ve A.B.D.’n de yaygınlıkla kullanılan, mantarları ve virüsleri öldürebilme gücüne sahip bitkisel bir yağ olan çay ağacı yağı mantar hastalığına karşı kullanılan bitkisel tedaviler de oldukça etkili ve yaygındır.Mantar hastalığına karşı çözüm olarak çok yaygın kullanım şekli olan bir diğer alternatifte, cildin canlandırılması, gençleştirilmesi ve yenilenmesi için uygulanan, bir kimyasal solüsyon olan Trikloroasetik Asit, kısaca '' TCA '' asitidir. Bu asit yardımı ile   yüksek konsantransyonlarda deride oluşmuş ve lejyon bölgelerde derinin kendini işlevsel kılan ve kendini yenileyebilir kısmını baskı altına alan bakterilerin deride yerleştikleri lokal bölgeden sökülüp atılması dolayısıyla da derinin kendisini yenileyebilir hale getirilmesi sağlanır.  TCA asiti mantar hastası olan kişinin derisindeki muhtevaya göre % 25' lik, % 30' luk genellikle de % 40' lık, kullanım oranlarıyla TCA asiti mantar hastalığına karşı sık kullanım tercihleri arasında yer almaktadır. . Tedavinin başarılı olması durumunda değerlendirilmesi gereken önemli bir durum ise mantarın tekrar nüks etmesidir.

Mantar Hastalıklarından Korunma




Mantar hastalıklarından korunmada kişisel temizlik oldukça önemlidir ancak tabi ki bu yeterli değildir.Özellikle aile dışında kullanılan ortak alanlara da dikkat edilmesi gerekir:
-Havuz ve plaj gibi alanların kullanımından sonra mutlaka ayaklar iyice yıkanmalı ve kurulanmalıdır. -Ailede mantar hastalığı geçiren kişiler varsa kişisel eşyalar mutlaka ayrılmalıdır.
-Her zaman bulaşmaya sebep olabilecek eşyalar kişisel kullanımda olmalıdır.
-Derinin ph dengesini bozacak aşırı terleme durumlarını ortadan kaldırılmalıdır.
-Vücudun aşırı terleme gösteren bölgeleri her zaman temiz tutulmalı ve gerekli durumlarda pudra kullanılmalıdır.
-Ayakkabılar temiz tutulmalı ve kullanılmadığı zamanlarda pudralanarak saklanmalıdır.
-Kendi ayak ölçülerine uygun ayakkabı üreten firmaları, ayakkabı alımında tercih etmeleride bir o kadar önem arz eden bir konudur. Mantar beslenebildiği sürece yayılma göstermektedir. Ancak diyabet gibi kronik bir hastalık olması durumunda mantar enfeksiyonu başka enfeksiyonlara da yol açabilir. Bu sebeple ayak bakımı önemlidir.

Mantar Hastalığı Tedavi Edilmezse Ne Olur




Cilt hasra uğradığı için ilerleyen zamanlarda çatlar ve yara oluşumuna neden olabilir. Ayrıca bu durum enfeksiyon ve bakteri kapma riskini de arttırmaktadır. Bunun için  alınabilecek tedbirler aşağıdaki gibidir.



*Her gün ayağınızın hijyenini sağlamalısınız.Ayağınızı, özellikle ayak parmak aralarınızı sürekli kuru tutmalı ve gerekirse nemlendiriciler ile nemlendirmelisiniz.
*Özellikle yazın kapalı ayakkabılar kullanmamalısınız,
*2-3 çift ayakkabıyı dönüşümlü olarak kullanın, ayakkabı kurumadan tekrar giymeyin,
*Pamuklu çoraplar giyin ve günlük olarak değiştirin,
*Başkalarının havlu ve ayakkabılarını kullanmayın,
*Mümkünse evde çıplak ayakla gezin,
*Yazın ayakkabılarınıza mantar önleyici pudralar serpin ve  hava alan ayakkabılar tercih edin.        
*Kendi ayak ölçülerine uygun ayakkabı üreten firmaları, ayakkabı alımında tercih etmeleri de bir o kadar önem arz eden bir konudur.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder