25 Mayıs 2017 Perşembe

Ağrı kesicileri doğru kullanıyor musunuz?



Ağrı Kesici Kullanımı


“Bir ağrı kesici alayım da başımın ağrı geçsin”

“Bu ilacın tadı kötü, beni iğne alayım.” “Ağrımın şiddeti biraz daha artsında hapı öyle alayım…”Ağrısı olan kimselerden sıkça duyduğumuz ve karşılaştığımız bu cümleler aslında çok büyük bir yanılgı.



Bilinçsiz İlaç Kullanımı


Ağrı kesicilerin bilinçsiz kullanımı ağrıyı asla dindirmez fakat “ psikolojik anlamda” etki ettiği varsayılmaktadır.

Ağrı kesiciler en fazla tüketilen ilaç grubudur. Kimi zaman sıradan bir diş ağrı, kimi zaman uzun süre devam eden kronik ağrılar için yıllardır ağrı kesici ilaçlara başvurulur. Bu ilaçlar çoğu kez hekim kontrolü olmadan kulaktan dolma bilgilerle ya da artmış ilaçları bulunan komşudan alınarak kullanılır. Ancak son yıllarda tıp alanında sağlanan hızlı gelişimle birlikte ağrı kesiciler konusundaki birçok geleneksel bilgi de aşıldı. Ağrı kesici ilaç kullanımıyla ilgili çeşitli temel ilkeler ortaya konmuştur. Bu ilkelerin amacı, tüm dünyada ağrı kesici ilaç kullanımını belirli standartlara bağlamak ve ağrı hastalarını etkili- yeterli tedaviye kavuşmalarını- ilaçların yan etkilerine maruz kalmalarını önleyerek- sağlamaktadır.

Ağrı kesici ilaç kullanımının temel ilkeleri


Öncelikli olarak tercih edilmesi gereken oral yoldur Ağızdan ilaç kullanmak en ağrısız ve zahmetsiz halidir. Bu nedenle mümkünse ağız yolundan kullanılan tablet ya da kapsüllerle ağrının kesilmesi tercih edilmelidir. Oysa özelikle toplumumuzda ağız yolundan kullanılan ilaçlar küçümsenmekte ve halk arasında iğne olarak tabir edilen kas içi ya da damar içi ilaçların daha etkili olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle, “iğne yazan doktor iyi doktordur” şeklindeki yanlış kanaat yaygındır. Bu gün ağızdan kullanılan pek çok ağrı kesici, kas içi ya da damar içi kullanılan ilaçlardan çok daha etkilidir. Ağız yolu dışındaki ilaç uygulama yolları ise yutma zorluğu, kusma gibi ağızdan ilaç alımını engelleyen durumlar varsa tercih edilir.

İlaç seçimi bir basamak sistemi içinde gerçekleşmelidir. Ağrı kesici ilaçlar etki güçlerine göre 3 grupta incelenir. Hastanın bu basamakların hangisinde başlayacağına ağrının şiddetine göre belirlenir. Tedaviye başladıktan sonra da hasta hekimi tarafından uygun aralıklarda yeniden değerlendirilmeli ve ilaçların etkileri- yan etkileri göz önüne alınarak ayarlamalar yapılmalıdır.

İlacın dozu kişiye göre değişir. Ağrının “kişiye özgü” olması durumu,  tedavisinin de kişiye özgü olması zorunluluğunu doğurur bu nedenle her ağrı kesici için önerilen dozlar var olsa da bu dozlar kesin değildir. Ağrılı hasta, hekimi tarafından düzenli aralıklar değerlendirilerek etkin doz kişiye göre belirlenmelidir.

Ağrı kesicileri ağrı geldikçe almak şekline başvurulmamalıdır, düzenli aralıklarla alınmalıdır. Ağrı kesici ilaçların ağrı ortaya çıktığın da kullanılması çok sık yapılan hatalardandır. Oysa özellikle kronik ağrılarda bu düzen doğru değildir. Kronik ağrı hastaları o anda ağrının varlığına ya da yokluğuna aldırış etmeksizin düzenli aralıklarla ilaçlarını kullanmalıdır. Bu şekilde ilacın kan düzeyinin dalgalanma göstermesini engellemiştir ve tedavinin etkinliği artırılır. İlacın düzenli kullanılması ve kan düzeyinin sabit kalmasını önleyen bir diğer hata ise öğelere göre ilaç kullanmaktır. Ağrı kesici ilaçlar sabah- öğle- akşam gibi öğünlere bağımlı kalınarak kullanılmalıdır. Çünkü öğün araları eşit değildir. Bunun yerine günlük ilaç dozuna göre belli saat aralıklarında ilaç kullanmak doğru olur.

Ağrı kesiciler bu prensiplere uyularak kullanıldıklarında tüm kronik ağrıların yüzde 85’inde etkili ve yeterli sonuç verebilmektedir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder